Ontspannen lichaam

Een wijs gezegde luidt: een gezond geest in een gezond lichaam. Dat klopt bovendien wordt de onlosmakelijke onderlinge samenhang tussen het fysieke en mentale aspect van een mens benadrukt. In verband met yoga kun je het ook formuleren als: een ontspannen geest in een gezond lichaam omdat je dient mentaal ontspannen te zijn, wil het fysieke lichaam kunnen ontspannen.

Tijdens een yogales hoor je geregeld laat los! Loslaten heeft  vooral betrekking op het loslaten van alle overtollige ‘bagage’ wat je mee neemt. Hieronder vallen te veel spanningen en de daaraan gerelateerde afvalstoffen, die het beste het lichaam kunnen verlaten.

Loslaten

Spanningen ontstaan om verschillende redenen. Zij kunnen in positieve zin helpen te overleven, zoals de bekende vecht of vlucht respons. Problemen ontstaan, als je te lang in de vechtmodus blijft, terwijl het gevaar al geweken is. Het lichaam is dan in een continue staat van verhoogde alertheid/alarm. Gezondheidsklachten kunnen hierdoor ontstaan, omdat het systeem overbelast wordt. Negatieve spanningen ontstaan hierdoor.

Een veel gehoorde commentaar bij begin van een cursus yoga is: ik ben helemaal niet lenig, ik zal dat nooit kunnen doen. Je kunt je afvragen,wie is niet lenig? Is het omdat je jezelf wijs maakt, dat je niet lenig bent? Komt het door identificatie met het lichaam? Allemaal vragen die hier relevant zijn.

Yoga is nou juist een proces van loslaten van de conditioneringen zowel fysieke als mentale. Je weet zogezegd niets en je stelt je open op. Je benadert yoga in het vertrouwen, dat je lichaam goed voor jou zorgt, en dat die een signaal af zal geven, als iets niet klopt voor jouw lichaam.

In de huidige westerse maatschappij ligt veel nadruk op iemands uiterlijk. De cosmetische industrie, plastische chirurgie, mode, maar tegenwoordig ook voeding worden gepropageerd om je te helpen om zo lang mogelijk jong te blijven. Yoga kan daar ook toe bijdragen, mits het integraal deel van jouw dagelijkse leven wordt. Dan ga je relativeren, en identificeer je je minder met het lichaam. Je denken legt je beperkingen op door bijvoorbeeld te herhalen, ik ben niet lenig. Hoe minder je je identificeert met het lichaam, maar in plaats  daarvan het als een tijdelijk omhulsel ziet, hoe verder je komt met yoga.

Uitademen en loslaten

In yoga is de uitademing heel belangrijk, omdat uitademen nou juist het loslaten is. Veel houdingen, asana’s, benader je ook tijdens de uitademing, want dan worden de spieren langer.

Ontspanning is in tegenstelling van het algemene denken erover een van de moeilijkste oefeningen. Het kan moeilijk zijn om je over te geven aan een ontspanning. De houding van een liggende ontspanning heet, shavasana, lijkhouding. Hierin laat je het lichaam en je identificatie daarmee los. Je volgt alleen het in en uitstromen van de adem. Er is alleen adem. Je voelt het lichaam niet meer, want een ontspannen lichaam voel je niet. Datzelfde geldt tijdens meditatie. Er is een zekere alertheid nodig om rechtop te blijven zitten, maar je wordt niet gehinderd door het lichaam. Conform de yogasutra’s van Patanjali is de houding vast, lees, stabiel en aangenaam.

Besef ook dat het momentopnames zijn, en die kunnen iedere keer weer anders zijn want je bent niet enkel het lichaam..

 

 

Yoga met veel muziek

Afgelopen week bracht ik 3 dagen door in Belgie op uitnodiging van de Federatie van Nederlandstalige in Belgie. Het congres vond plaats in een sfeervolle omgeving buiten Leuven. Het herfstbos was mooi en de workshops waren inspirerend. het is altijd goed om zelf eens een les te ondergaan in plaats van onderrichten.

Het is frappant hoe anders de benadering van yoga is van onze zuiderburen. Heel klassiek, vasthoudend aan tradities. Veel Sanskriet bij wijze van groet.

Wat mij deze keer ook opviel is hoezeer  het reciteren van Sanskriet teksten, dan wel mantra’s daar als integraal onderdeel van het programma wordt gezien.

Mantra’s en Kirtan

Het programma op zaterdag werd afgesloten met Kirtan, wat zowel het zingen van Bhajans oftewel devotionele liederen met instrumentale begeleiding alsook het reciteren van mantra’s voorafgaan aan meditatieve momenten. Mantra, laat zich trouwens ook vertalen met: datgene wat de geest beschermt. De mantra, wat een of meerdere klanken, invocaties kan bevatten, dringt bij herhaling door tot elke cel in het lichaam..Dat geeft rust.

Het zingen van bhajans en het bespelen van instrumenten daarbij resoneert eveneens in het hele lichaam. het lichaam is, zoals bekend een grote klankkast, vandaar.De combinatie van bhajans en instrumenten, het muzikaal samenzijn, wordt kirtan genoemd. Het geeft je energie.en je wordt er meestal vrolijk van

Ik ging de uitdaging aan om een sarood te bespelen. Een sarood heeft dezelfde vorm als een sitaar zij het kleiner en met 5 snaren.Absoluut positief uitgevallen dus wie weet, zit er een carriereswitch in ter zijner tijd.

Integrale Yoga

Zondag ochtend heb ik een workshop integrale yoga gevolgd. Integraal wordt hier vertolkt als yoga voor harmonisatie van hoofd(denken) hart en lichaam. De workshop begon met het reciteren van mala’s. Een mala is een kralensnoer met 108 kralen, die een voor een door de vingers van je rechterhand passeren na elke voltooide ronde van invocatie van een aspect van het goddelijke.

Daarna werden yoga-asana’s uitgevoerd, en het geheel werd afgerond met een liggende ontspanning en een korte meditatie.

Ik realiseer mij, dat ik ook veel Sanskriettermen heb gebruikt met het dient ook ter illustratie van hoe, mijn collegae in Belgie yoga-beoefening interpreteren.

 

Kan yoga gevaarlijk zijn?

In de Verenigde Staten en later ook elders heeft het boek van wetenschapsjournalist, William Broad, “Eerlijk over Yoga”veel aandacht gekregen in de media. Nederland is daarop geen uitzondering, getuige het feit dat dagblad Trouw vorige week in een artikel zich afvroeg, of het beoefenen van yoga wel veilig is? Of er ooit een onderzoek gedaan is naar blessures ontstaan door het beoefenen van yoga? Dit na aanleiding van vragen van een bewegingswetenschapper bij TNO. die bovengenoemd boek had gelezen.

Zo kon het gebeuren, dat ik en mijn mede bestuursleden van Vereniging van Yogadocenten Nederland. afzonderlijk werden opgebeld door een journalist van Trouw.

Yoga hoort geen blessures te veroorzaken

Ik heb de journalist te woord gestaan en getracht uit te leggen, dat yoga geen sport is maar daarentegen een heel systeem, een holistische levenswijze waarin de oorspronkelijke balans tussen lichaam, adem en denken,  indien mogelijk, hersteld wordt. Bovendien, heb ik uitgelegd, dat je door yoga gestaag te beoefenen beter contact met je lichaam kunt maken en goed leert omgaan met je energie. met andere woorden dat je leert voelen, welke mogelijkheden alsook beperkingen je mee van doen hebt. Als dit bewustzijn ontwikkeld is, luistert je naar de signalen van je lichaam en respecteer je die ook. Je gaat dan ook niet aan je grenzen voorbij met als gevolg geen blessures.

Sensatie en verkeerd beeld

Het is ontzettend jammer, dat er op deze wijze yoga in diskrediet gebracht wordt, doordat men op sensatie belust is. Blessures scoren goed, en de bewering, dat er geen blessures horen voor te komen, mits de yogales op verantwoorde wijze wordt gegeven, is niet interessant.

Het mooie is, dat het voltallige bestuur van onze beroepsvereniging met 1000 aangesloten leden, eensgezinde antwoorden gaf. Dit onderstreept waarom  een beroepsvereniging belangrijk is. De aangesloten docenten hebben een gedegen, erkende opleiding genoten van vier jaar. Zij verplichten zich tot jaarlijkse bijscholen om zo hun kennis op peil te houden. Ik herken mij dan ook niet in de beweringen van William Broad.

Ik heb in twee eerdere blogs hier uitgebreid aandacht aan besteedt.