Yoga en beeldvorming

Ik moet eerst iets rechtzetten: ik had in mijn vorige blog abusievelijk Arke Reizen vermeld. Dat Moet Neckerman Reizen,nl/reisguru.

Dezer dagen is een nieuw reclamespot van die reisorganisatie te zien. het wijkt aanvankelijk weinig af van eerder besproken filmpje. Guru zit op verhoogd podium. Naast hem een assistent, die zegt naar het publiek, gezeten op de grond: “adem diep in en laat je bestemming omhoog komen.”Hierna komt een vrouw in beeld gezeten in volledige lotushouding, jawel! Als zij haar ogen opent zegt ze:”Lanzarote” Het feit, dat de vrouw in lotushouding zit, bevestigd het algemeen heersende beeld van buitenstaanders van yoga, namelijk dat je óf in lotushouding zit of óp je hoofd staat. Beide houdingen zijn voor de meeste westerlingen lastig uit te voeren. Ze vergen jarenlange oefening het liefst dagelijks.

Een guru met een bloemenkrans om zijn nek gezeten op een verhoging hoort bij de beeldvorming Meest heeft hij of zij(in reclame vrijwel altijd een man) de ogen gesloten en prevelt hij iets wat op een ohm-klank moet lijken.

Yoga als lifestyle

Yoga is hip en happening vandaag de dag, en daar spelen bedrijven en dus ook media zoals reclame handig op in. Er worden yoga-kledinglijnen ontwikkeld, door bedrijven als bijvoorbeeld Rituals. Yogamatten, zijn makkelijk verkrijgbaar, en dat is weleens anders geweest. Rituals verkoopt ook een hele serie voor lichaamsverzorging gebaseerd op de principes van Ayurveda, de klassiek Indiase geneeskunst. Daarnaast verkopen ze ze Zen-producten, eveneens in lichaamsverzorging alsook geursticks met etherische oliën. Niet allen Rituals maar ook merken als Pickwick thee verkopen welness thee. Tijdschriften als Happinez en Yoga Magazine verkopen goed. Dat betekent, dat een groot publiek wordt bereikt, die, zij het oppervlakkig qua inhoud, dan toch war kennis kunnen nemen van yoga en zen. dat laatste is een eigen leven gaan lijden. In de reclame van Andrelon hield Zen in, dat een boom werd geknuffeld, van grassprieten en bloemen een smoothie werd gemaakt, voeten in een bak water met visjes en een hete steen uit de  magnetron op de rug van de man werd gelegd. Dat laatste niet zonder gevolgen.

Zweverig

Nogmaals is het grappig om te zien, hoezeer het dan een leefstijl wordt net als yoga.Yoga wordt ook geregeld geassocieerd met zweverig zijn. Ik hoor  dikwijls, als ik bij wijze van grap tegen iemand op een feestje zeg: “yoga zou goed voor je zijn” : “Nee het is niets voor mij, veel te zweverig” Daar doe je weinig aan. Als hun moment daar is, komen zij wel. Bekeren heeft geen zin. Je kunt hooguit voorstellen, dat zij het een keer zouden moeten ervaren,.opdat de wierooknevels verdampen.

 

 

Yoga en reclame

Grappig bijkomstigheid van het feit, dat yoga steeds meer ingeburgerd raakt in de huidige maatschappij, is dat je in reclame nu advertenties ziet, waarin yoga een rol speelt.

Een product wordt aangeprezen, dat, zo wordt gedacht, wel aan yogi’s besteed is.

Die producten kunnen van alles zijn Afgezien van een enorme misser enkele jaren geleden. Een filmpje waarin een man de hoofdstand deed, niet helemaal op eigen kracht want geplaatst in een constructie, die hem eigenlijk droeg. Binnen sommige yogastromingen, met name Iyengar, wordt gewerkt met hulpmiddelen, dus dat zou kunnen. Het ergste was, dat het een reclame voor Mac Donalds betrok. Een fastfood keten, wat je nou niet meteen met yoga associeert. Het reclamefilmpje was slechts een kort leven beschoren..

Yoga als wedstrijd

Recentelijk zag ik een reclame op tv, waarin een groep vrouwen in een park op hun yogamat hun houdingen uitvoerden. De houdingen werden steeds “gemeener”lees ingewikkelder. Een heuse wedstrijd ontstond. Toen begon het te regenen, en de twee hoofdpersonen kwamen erachter, dat zij exact dezelfde kleding droegen. Slogan was: vind je fashion tweeling, van Bon Prix, echt yoga, ha. ha!

In dezelfde reclameblok zag je een gezin aan de eettafel zitten, terwijl de dochter des huizes een hoofdstand tegen de muur oefende. Zij hoefden uiteindelijk niet vegetarisch te eten, zei ze! Het betrof een reclame voor Knorr wereldgerechten.

Guru als lokmiddel

Momenteel voert Arke reizen een campagne, die heel vaak te zien is.

Een groep mensen in zomerkleding en bloemenkransen om hun nek zitten te mediteren voor een “guru” gekleed in een blije gele pak. Aan zijn voet zit de assistent, die zijn opdrachten “channelt” en doorgeeft. Hij zegt eerst : adem diep in. Vervolgens: zoek je innerlijke bestemming. Hierop komt een vrouw uit de meditatie en krijgt zij een visioen van Cyprus, in haar geval, de innerlijke bestemming.

Reclameboodschap eindigt met contactgegevens van je “Reisguru”.

Vooral in de laatste film worden enkele hardnekkige opvattingen over yoga en meditatie bevestigd, namelijk, dat het gurucentrisch is, met een ietwat zweverig sfeertje.

Het is nogmaals vooral grappig en laat des te meer zien, dat yoga steeds meer onderdeel wordt van de maatschappij. Waar het tot nu toe voetballen, fitness of hardlopen betrof in reclames, daar komen  nu yoga en meditatie steeds meer erin.

Als je nadenkt over het slogan, zoek je innerlijke bestemming of de uitspraak in een reclame van Andrelon: toen werd ze helemaal Zen, dan geeft het wel een verandering aan, zij het met en knipoog. Zen betekende in betreffende reclame een boom knuffelen, niet helemaal Zen, maar goed, alles is betrekkelijk.

 

Yoga voor onderweg

Wij zijn nu middenin de vakantieperiode. Velen gaan op reis, hetzij met de auto, vliegtuig, bus, trein of boot. Welk  vervoermiddel je ook neemt, is het nuttig om vooral tijdens langere reizen ervoor te zorgen, dat je lichaam wat beweging krijgt, waardoor je de reis makkelijker doorstaat

Het hele lichaam even bewegen

Iedereen, die een lange vliegreis heeft meegemaakt, kan beamen, dat je na verloop van tijd wat stijf begint te worden. Je kunt dat voorkomen door, eens in de zoveel tijd op het gangpad te lopen. In je stoel kun je ook je voeten flexen en weer strekken en vanuit je enkels cirkels draaien met je voeten. Zo kun je trombosevorming in de benen tegengaan.

Draai ook het hoofd van links naar rechts, probeer je oor richting schouder te bewegen.

Maak ook een kleine torsie van de wervelkolom, kleine vooroverbuiging, afhankelijk van hoeveel ruimte je tot je beschikking hebt. Trek de schouders op en roteer vanuit het schoudergewricht Als de ruimte het toelaat, kun je ook de armen naar voren strekken en cirkels maken met de handen vanuit de polsen. Als er weinig ruimte is, kun je altijd een arm op het hoofd leggen en een kleine zijwaartse buiging maken aan beide kanten.

Als je per auto of per bus reist, doe tijdens de pitstops enkele rek en strek oefening. Ademoefeningen kunnen natuurlijk altijd.

Voldoende drinken

Tenslotte zorg voor voldoende drinken, het liefst water. Koffie en alcohol drogen je uit, dus moet je bijtanken met water.

Als je in de rij moet wachten bijvoorbeeld bij een passpoortcontrole, dan kun je bewust en met volle aandacht ademen door de uitademingen te tellen.

Op je bestemming aangekomen, kun je proberen om toch dagelijks de zonnegroet en een ademoefening te doen. vergeet niet af te ronden met een korte liggende ontspanning. Is dat niet mogelijk ga dan even stil zitten en sluit je ogen.

Met deze eenvoudige middelen, maak je de reis aangenamer. Daar gaat het om, het is tenslotte vakantie.

 

 

 

Eerlijk over Yoga vervolg

In mijn vorige blog heb ik enkele reserves geventileerd omtrent het boek van William Broad “Ëerlijk over Yoga” omdat ik het erg Amerikaans vind met Amerikaanse casussen. De ene vorm van yogaonderricht is de andere niet. Aks ik bijvoorbeeld leest(bij sommige casussen in het boek) dat er el 60 mensen teglijk les krijgen, dan moge het duidelijk zijn, dat de begeleiding niet optimaal kan zijn.

William Broad vermeld terecht, dat vele mensen na een hele dag achter een bureau gezeten te hebben vaak in een verkeerde houding, daarna naar yoga gaan. Daar proberen ze zich in allerlei bochten te wringen.Dat brengt de noige risico’s met zich mee.

Mythen over Yoga

Hij probeert veel mythen over yoga de kop in te drukken, bijvoorbeeld : yoga is oud. Dat klopt., als je het over yoga als systeem voor de ontwikkeling van het individu hebt.

Heb je het daarentegen over de meer fysieke vormen van yoga, zoals hatha- yoga en alle vertakkingen ervan, dan klopt het inderdaad, dat de yogahoudingen, zoals wij ie nu uitvoeren  van betrekkelijk recente datum zijn. Zij zijn ontwikkelt in de jaren twintig van de vorige eeuw.

William Broad behandelt voornamelijk fysiek of chemisch aantoonbare effecten van yoga, logisch omdat die zich het makkelijkst laten meten. Hij Vertelt over ademvolume , de inhoud van het bloed maar ook de longen en ook aanwezigheid van bepaalde hormonen.Zo vermeldt hij dat in tegenstelling tot de algemeen heersende idee, je niet meer zuurstof opneemt door yoga. en dat je spijsvertering  niet sneller wordt., Hij beweert eigenlijk, dat het voor beide negatief uitpakt. Hier gaat hij voorbij aan het verschil tussen spijsvertering en metabolisme, namelijk dat je spijsvertering het voedsel verwerkt en verteert en vervolgens uitscheidt, terwijl je metabolisme de bruikbare delen van het voedsel omzet, zodat het in de cellen van het lichaam gebruikt wordt.

In de Ayurveda, het zuster systeem van yoga is dat onderscheid bepalend.

Wat wel overeind blijft staan, is dat men zich goed voelt na een yogasessie, dat is te herleiden aan de hormonen, die vrij komen. Hij besteedt veel aandacht aan hormonen, die met seksuele opwinding te maken hebben. In  gesloten groeperingen op het Indiase subcontinent werden tantrische rituelen uitgevoerd.en ontstond er een sekscultus, waarbij het geslachtsgemeenschap niet voor de voortplanting diende in eerste plaats. het was een  wording van het mannelijke en het vrouwelijke, waarbij ademtechnieken maar vooral ook de zogenaamde bandha’s ( een soort inwendige afdamming) werden gebruikt. Zaadlozing werd zo lang mogelijk voorkomen..

Nogmaals hij wijdt er een nogal lang hoofdstuk aan, en dat is niet helemaal terecht. Hij gaat eraan voorbij, dat de mentale processen dit kunnen overstijgen. Het gegeven, dat men zich na een yogasessie goed voelt kan ertoe leiden  dat men meer zin heeft.Er komen immers hormonen vrij die een aangenaam gevoel opwekken.

Mythen die stand houden

Welke mythen blijven overeind? Yoga brengt een gevoel van welbevinden met zich mee. Dat leidt er weer toe, dat je beter in je vel komt te zitten, Van yoga wordt je slank, niet helemaal waar, je moet yoga hier als alomvattend systeem zien, doordat je weer bij jezelf komt leer je ook beter voelen welke voeding je wel en welke voeding je beter niet tot je kunt nemen. Hier is ook de hoeveelheid van wezenlijk belang. Je neigt minder tot “overeten’wat vaak uit stress voortkomt De combinatie van deze factoren zorgt ervoor, dat je op geict blijft. Yoga houdt je jong, is wel waar. je houdt je lijf soepel zo ook de wervelkolom. De conditie ervan bepaalt je biologische leeftijd voor een groot deel.

Je slaapt beter, is ook waar, mits je niet opzwepende houdingen aanneemt vlak voor het slapen aan.

Ten  slotte, concludeert, William Broad,gebaseerd op zijn  bevindingen, dat yoga gezond is..Het verdient lof, dat William Broad, een wetenschapsjournalist, het op zich heeft genomen om serieus na te gaan, wat yoga nou eigenlijk doet, wat voor effecten het kan hebben zowel in positieve als in negatieve zin. Natuurlijk is zijn speurtocht bepaald door hem en beperkt zich op enkele instellingen na tot Amerika. Ik had graag meer aandacht voor yoga als systeem als manier van leven gezien, want het is niet een of andere tak van sport, behalve bij sommige vormen dan.

Ik heb zelf op mijn reizen in India ook enkele yogaonderwijs en onderzoeksinstellingen bezocht. Hier werd gedegen onderzoek gedaan om programma’s voor specifieke doelgroepen, patienten te ontwikkelen. Dit betrof zowel houdingen voor bepaalde klachten alsook ademtherapieen geschikt voor bepaalde klachten. Deze programma’s worden vaak een op een aangeboden, daar gaat de auteur aan voorbij.

Goed, het is lovenswaardig en grondig gedaan, maar  ik herhaal het nog eens, hij doet yoga tekort en haalt het op passages in het boek uit zijn verband, en dat is onjuist.

 

 

Eerlijk over yoga

Geheel in treed met deze tijd wordt een boek gelanceerd en gepromoot om onder de aandacht van het publiek te brengen. Het boek van William Broad, Eerlijk over Yoga, is daarop geen uitzondering. Ik en meerdere collegae-bestuursleden van onze beroepsvereniging werden benaderd door de Nederlandse uitgever, Maven publishing nl., met de vraag, of wij vooral het boek wouden recenseren?Die kans laat je niet aan je voorbij gaan.

Titel met andere lading

Het boek is vertaald in het Nederlands en kreeg bovengenoemde titel mee. In het Engels is het The Science of Yoga. Dat is redelijk pretentieus. De auteur pretendeert eigenlijk een boek geschreven te hebben, gestoeld op degelijk wetenschappelijk onderzoek. Hij ziet het als zijn missie om bepaalde mythen over yoga de kop in te drukken. Nu kan dat op zich geen kwaad, maar mij bekroop steeds het gevoel, dat hij geen voorstander van yoga is. Prima als je wijst of eventuele gevaren bij het beoefenen van yoga wat tot blessures of erger kan leiden. Horrorverhalen komen voorbij van mensen die tijdens of na een yogasessie verlamd raakten of beroertes kregen. Ik mis dan de achtergronden van die personen,, en rijst de vraag of zij sowieso niet die problemen hadden gekregen? Onder welke begeleiding beoefenden ze yoga?

Het betreft Amerikaanse personen en in de Verenigde Staten wordt er heel veel nadruk op de fysieke aspecten van yoga gelegd. Zeker binnen stromingen zoals Bikram yoga en bepaalde Ashtanga is het wedijveren niet uit de lucht. Yoga behoort juist niet het wedijverelement, het je willen meten met je mede-beoefenaars te propageren. De toon is ook Amerikaans in de zin van een stortvloed aan informatie, waardoor je soms de draad kwijt raakt.

Volgende week zal ik hier meer over schrijven.

Het is een lijvig tekst die inclusief nawoord,noten en index,390 bladz telt. .