Yoga en onderscheid maken

In vrijwel alle oosterse tradities wordt onderwezen dat je onderscheid moet maken tussen een persoon en het handelen zeg maar de acties van een persoon.

Dit geldt ook voor het boeddhisme waaronder het Tibetaans boeddhisme waar ik erg veel affiniteit mee heb. Vanaf de midden jaren zeventig van de vorige eeuw heb ik zowel hier als in het buitenland, waaronder India en Nepal , België en Ierland vele cursussen, retraites, lezingen en initiaties van vooraanstaande leraren vanuit het Tibetans boeddhisme gevolgd. De meeste van deze bijeenkomsten waren met de Dalai Lama en Sogyal Rinpoche. Van laatstgenoemde heb ik vooral in de jaren negentig veel lessen en retraites gevolgd. Dit was voordat hij wereldfaam verwierf met zijn boek “het Tibetaanse boek van leven en sterven” Het boek wat overigens miljoenen keren over de toonbank is gegaan was toen in wording, en de verschillende hoofdstukken vormden het thema van de dag met lezing en discussie met vraag en antwoord.

Ik heb vel van Sogyal Rinpoche geleerd met name over meditatie en het werken van je geest. Ik heb daar dagelijks profijt van.

Hij was een begaafde leraar, die trouw bleef aan de Tibetaans boeddhisme, maar dat wist te combineren met inzichten uit het Westen Hij was namelijk afgestudeerd religiewetenschapper aan de universiteit van Cambridge.

Door mijn eigen studie, religiestudies aan de Radboud Universiteit, ben ik door tijdgebrek niet meer naar retraites m.m. van hem gegaan.

Het kwam daarom als een shock, toen hij in 2017 in de publiciteit kwam vanwege jarenlange misbruik zowel seksueel alsook psychisch De aanleiding was een open brief opgesteld door 8 van zijn studenten, die de media opzochten. Het was middenin alle me too scandal-en. Het resulteerde erin, dat Sogyal Rinpoche zich genoodzaakt terug moest treden als algemeen directeur van Rigpa, de organisatie, die hij had opgezet met 130 leercentra wereldwijd. Hij overleed op 28 augustus 71 jaar oud.

Terug naar het begin: hoe moet je hem nu in je herinnering houden? Is hij een boef, zeg maar? Dat is hij zeker, Hij hield er bovendien een zeer luxe levensstijl op na, de laatste jaren mede mogelijk gemaakt door de vele donaties die Rigpa ontving.

Zijn handelen in dit opzicht is dus niet goed te praten. Aan de andere kant was hij een fantastische leraar, en ben ik hem schatplichtig voor de inzichten die zijn onderricht mij gebracht heeft. Zijn overlijden is dus heel dubbel. De uitdaging is nu om de persoon die hij helaas werd te onderscheiden van zijn onderricht. Het valt niet mee, maar het streven is er.

Yoga en tegen grenzen lopen

Yoga en tegen grenzen lopen

Yoga maakt je bewust van waar je grenzen liggen. je leert ermee omgaan en je leert ze te respecteren. Op den duur is dit ook bevorderlijk voor je gezondheid. Dat moge duidelijk zijn.

Tijdens de voor Nederland extreme hitte eind juli liep ik tegen mijn fysieke grenzen aan. Ik raakte bevangen door de hitte met transpireren, tintelingen, duizeligheid, en knikkende knieën Hoe dat kwam? Ik was aan het eind van de middag op de fiets gestapt om een ijsje te halen. echter na ongeveer anderhalf kilometer. voelde ik mij zo zwak, dat ik mij afvroeg, hoe en of ik überhaupt verder kon? Ik besloot rechtsomkeer te maken en on de 500 meter in de schaduw water te drinken. Ik dreigde oververhit te raken en de zout mineraalhuishouding was duidelijk ontregeld.

Eenmaal thuisgekomen gauw zoute bouillon gemaakt, maar het duurde even, voordat ik hersteld was.

Het was een leerzame ervaring. Ik was tegen mijn fysieke grenzen aangelopen. Tijdens de hitte heb ik ook mijn dagelijkse yogaprogramma aangepast en vooral een rustig tempo aangehouden en niet al te uitdagende houdingen gedaan.De sessies bevatten veel ademoefeningen en rustpauzes tussen de houdingen in. Zo kun je kortstondig fysiek ongemak gebruiken om je grenzen weer te verkennen. Yoga helpt daarbij, omdat het zo werkt, dat als je naar het lichaam luistert de oefeningen die voor het moment van toepassing zijn vanzelf opkomen.

Speels met yoga

Yoga en een pas op de plaats

Yoga leert je luisteren naar je lichaam. Signalen zoals pijn zijn tekens dat je te ver bent gegaan. Je bent bij het uitvoeren van een houding net iets te ver gegaan. het lichaam protesteert en dat is maar goed ook. Het lichaam is als organisme of systeem heel intelligent. Het lichaam, zeg maar de cellen in je lichaam, slaan alles op en onthouden zo alles

Yoga brengt verbinding teweeg en zoekt balans, de balans tussen wat je wilt en wat je daadwerkelijk kunt. Mits je je hieraan houdt, veroorzaakt yoga geen blessures.

Onlangs ging ik zelf een intensieve torsie uitvoeren. Ik merkte, dat er iets verschoof binnenin mijn knie en ben gelijk gestopt. Na een paar dagen voelde ik pijnscheuten in de knie bij bepaalde buigingen. De huisarts constateerde een verrekte kruisband, dus moet ik noodgedwongen een pas op de plaats maken en bepaalde houdingen tijdelijk vermijden of aanpassen. Hierin ligt een mooie uitdaging bij het beoefenen van yoga.

Alles met beleid en gedoseerd doen en het is veilig.

Ondertussen pas je vanzelf ook het tempo van de flow aan op hete zomerdagen, zoals wij die momenteel meemaken.

Borstkas verruimen in de cobra werkt vitaliserend

Yoga en tijdelijke attributen

Van tijd tot tijd is het goed om eraan herinnerd te worden dat alles van tijdelijke aard is en dus aan verandering onderhevig.

De Boeddha heeft dat mooi uiteengezet in zijn eerste preek over de 4 Edele Waarheden.

Waarom is het belangrijk? het voorkomt dat je jezelf gaat vereenzelvigen met een functie die je vervult binnen bv. een vrijwilligersorganisatie. Zowel de Boeddha maar ook de yoga schrijven het loslaten van het ego voor. De reden dat ik dit aankaart, is dat ik nu mijn functie als voorzitter van de beroepsvereniging voor professionele yogadocenten neerlegt. Ik treedt af conform de statuten, omdat mijn tweede termijn erop zit. Dit biedt een mooie gelegenheid om bovenstaand ook daadwerkelijk toe te passen. om je te doen beseffen dat alles betrekkelijk is.

Ik heb de functie met volle overtuiging vervuld, mijn beste krachten erin getoken maar op een gegeven moment merk je, dat de aanvankleijke ethousiasme tanende is

Functies zoals in mijn geval die van voorzitter zijn slecht tijdelijk

attributen. Zij hebben niets te maken met wie je in wezen bent. Dat is en blijft onveranderd. Je ware wezen of Zelf is van oorsprong puur, onthoud dat maar.

Het is een mooie les in de betrekkelijkheid van alles. Ik heb deze functie met volle inzet vervuld. Op een gegeven moment merk je echter, dat het aanvankelijke enthousiasme tanende is, en dan is het tijd om het stokje over te dragen.

Ik kijk ernaar uit om de komende tijd meer inhoudelijk met yoga bezig te kunnen zijn en weer inspirerende workshops te kunnen volgen en hopelijk ook zelf te geven, want daar was weinig tijd voor. Dat komt nu wel en dat is positief.

Yoga en reinigen,detox

Yoga en lentedetox

Niet alleen in de Christelijke traditie zijn de 40 dagen voor Pasen de tijd voor soberheid vooral wat eten en drinken betreft. In andere tradities waaronder yoga en ayurveda wordt het voorjaar gebruikt om zowel lichaam als geest te reinigen, te ontgiften.

Je kunt dit op meerdere manieren doen. Je kunt bijvoorbeeld een ayurvedische reinigingskuur van 5 dagen doen of sapvasten. Het is wel aan te raden om dit onder deskundige begeleiding te doen.

Yoga kan een mooie ondersteuning bieden hiervoor. Je past het oefenschema aan. Torsies werken al ontgiftend doordat je eerst delen van het lichaam als het ware samenpersen in de eindhouding. Wanneer je dan uit de houding komt gaat alles extra stromen. Afvalstoffen komen vrij en worden afgevoerd.

Wat ik zelf heb ontdekt is dat reiniging niet alleen op fysiek niveau plaats vindt maar ook op het geestelijk niveau. Dit is logisch, als je bedenkt dat de reiniging tot op diepste celniveau plaats vindt. In de cellen zit alles opgeslagen, wat je hebt meegemaakt. Het kan dus ook gebeuren, dat oude onverwerkte zaken naar boven komen. Je moet ze dan alsnog verwerken alvorens ze los te kunnen laten.

Ondersteunend bij een reiniging is natuurlijk voldoende water drinken. Voldoende tijd in de buitenlucht doorbrengen en rust nemen.

Doordat het spijsverteringsvuur op een lager pitje staat, wordt je ook mentaal rustiger, en krijg je uiteindelijk meer energie. Je ontdoet lichaam en geest van afvalstoffen, zodoende. Dit alles zorgt ervoor dat je je fitter gaat voelen. Extra bijkomstigheid, je lichaam wordt soepeler, wat goed te merken is tijdens je yoga.

Torsie bevordert ontgiften

Yoga en Nieuwjaar

Yoga en nieuwjaar

het is elk jaar verbazingwekkend hoe december een maand van consumeren is en januari juist een mand van consuminderen is, althans zo wordt ons aangeraden. Het besef is inmiddels algemeen doorgedrongen dat wij er goed aan doen te versoberen te ontspullen. Het is zo dat een opgeruimde omgeving ook een opgeruimde geest met zich mee brengt.

Hetzelfde doen wij in yoga door middel van zowel asana’s en pranayama’s oftewel yogahoudingen en ademtechnieken. Zowel externe als innerlijke ruimte creëren rust en daarmee ook energie. Ik ga zelf een challenge aan om conform de boeddhistische inzichten mij niet te identificeren met mijn gedachten en emoties maar ze vooral te zien voor wat ze zijn, namelijk wervelingen of golven die komen en gaan. Door yoga en meditatie leer je ook om in jouw centrum te blijven in jouw krachtveld zodat niet je omver kan krijgen. Je verzet je niet tegen opkomende gedachten of emoties. je bekijkt ze je kunt ze zelf omarmen en doorleven, waarna je ze ook weer los kunt laten.

Je ertegen verzetten werkt averechts; zowel gedachten als emoties nemen dan bezit van je en laten geen ruimte over. Dan zijn wij terug bij het begin, namelijk opruimen, ruimte scheppen. Laten wij daar maar mee beginnen door middel van yoga, ademtechnieken en meditatie.

Yoga en compassie

In september gaf de Dalai Lama 2 dagen lezingen in Rotterdam. De rode draad door zowel de publieke lezing alsook het boeddhistisch onderricht was compassie en hoe die te ontwikkelen.

In het Tibetaans boeddhisme spelen de begrippen compassie en mededogen een essentiële rol. De grondgedachte is dat alle levende wezens onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Iedereen wil gelukkig zijn en vanuit die gedachte kun je compassie cultiveren zelfs voor je zogenaamde vijanden en slechte mensen.

In yoga speelt compassie eveneens een grote rol. Je maakt met zijn allen deel uit van het grote allesomvattende geheel. De zon schijnt op iedereen ongeacht achtergrond ras, geslacht, nationaliteit en zo voort. Wij ademen dezelfde lucht in Als je daarvan doordrongen bent, kun je geleidelijk aan compassie en mededogen ontwikkelen. In de yoga uit dat zich ook als empathie, inlevingsvermogen. Je wordt door yoga fijngevoeliger en je zintuigen  worden verscherpt. Zodoende besef je dat de een niet los kan bestaan zonder de ander, en streef je naar hetzelfde doel en dezelfde idealen.

Compassie heeft betrekking op je omgeving, op micro, macro en uiteindelijk op metaniveau Op microniveau heeft het betrekking op het individu, dat je niet te hard bent voor jezelf  bent bijvoorbeeld tijdens het beoefenen van yoga. Respecteer je grenzen en ga er niet overheen. Dat wil niet zeggen dat je de grenzen geleidelijk aan kunt verleggen maar met beleid.

Compassie en mededogen zie je hier zowel in het boeddhisme alsook in yoga terug.

.

Yoga en opnieuw beginnen na de vakantie

Als de zomer langzaam aan ten einde loopt en overgaat in nazomer en vroege herfst, is er veel gaande zowel binnen als buiten.

Het is een periode van verandering. Sommige gewoontes laat je achter je, en je stelt je open voor nieuwe dingen en inspiratie. In mijn geval was een week verblijf in het Zwitserse Alpendorp Zinal ter gelegenheid van de 46e editie van het congres van de Europese Unie van Yoga een welkome verandering van leefomgeving zij het kort. Je hebt minder baggage en je volgt inspirerende workshops en lezingen van internationaal bekende leraren.Voeg goede gesprekken met gelijk gestemden eraan toe en, je hebt een ideale combinatie van prachtig natuur, inspirerende omgeving, samenzijn met vrienden..en je week is eigenlijk ideaal.

De dagelijkse beslommeringen laat je thuis, je kunt wijden aan yoga met alle facetten die erbij horen.Je hebt er de tijd voor. Dat is helaas een teken van deze tijd, waarin wij leven, dat je jezelf vaak onvoldoend tijd gunt voor jezelf en wat voor jou wezenlijk belangrijk is.

 

 Wij zijn druk druk druk en altijd onderweg van de ene afspraak of agendapunt naar het volgende. Te weinig beweging en te weinig tijd is de buitenlucht zijn vaak de gevolgen ervan.

Veel mensen voelen zich schuldig, als zij even niets doen, althans niets nuttigs in hun ogen. Het is zaak om daar de balans in te vinden zodat je momenten inlas waarin je even niets hoeft maar tijd voor jezelf hebt. Als je eenmaal de balans hebt gevonden zult je uiteindelijk meer energie hebben om wel dingen uit te kunnen voeren.

Yoga biedt je kans om niet alleen tijd voor jezelf te hebben maar ook tijd om aan jezelf te werken. Waar liggen je grenzen? Kunnen zij verlegd worden? Beetje bij beetje wordt je door yoga vertrouwd met wie je in wezen bent. Een vakantie werkt daarin ondersteunend en kan je ook net als yoga nieuwe inzichten verschaffen.

 

Yoga en vakantie

Het is volop zomer en dus gaan velen met vakantie. Je gaat afhankelijk van de afstand naar de vakantiebestemming met auto, trein, bus, boot, fiets of vliegtuig. Soms heb je te maken met tijdverschil, ander klimaat en ander eten. Dit alles kan ertoe leiden, dat je na de reis een gevoel hebt van “spaced out” te zijn. Je verkeert in een soort schemertoestand. Met name na het vliegen is dit het geval. Vanuit de ayurveda, wordt deze toestand gezien als een teveel aan vata. Vata houdt verband met elementen lucht en ether, en heeft als eigenschap dat het beweeglijk is. Het geeft ook wel een gevoel van rusteloosheid en niet geaard te zijn.

Praktische tips om weer te “landen”

Als het mogelijk is na aankomst,.verblijf dan even, al is het maar kort in de frisse buitenlucht. Nog beter is het om een wandeling te maken van ca 15 minuten.Dit geeft je de kans om weer de voeten op de grond te voelen en zuurstof tot je te nemen na het kunstmatige klimaat van zowel vliegveld als vliegtuig. Voldoende drinken houdt de vochtbalans op orde. Het is bovendien belangrijk om het gewone ritme aan te houden. Vakantie is weliswaar de periode om uit te rusten en vervolgens weer energie op te doen, maar door lang uitslapen wordt je juist sloom. Het is zaak om zoveel mogelijk je gewone slaap en waakritme aan te houden. Hetzelfde geldt voor maaltijden die idealiter genuttigd worden op de tijden, waarop je normaal ook eet.

Yoga en ademoefeningen kun je ook prima doen tijdens de vakantie. Ook hier geldt : doe het met regelmaat voor het beste effect. Je kunt je programma wat inkorten en aanpassen aan de omgeving en de omstandigheden. Wees creatief hierin, zo blijft het leuk. Luister naar je lichaam, die kan je vertellen, welke yogaoefeningen, de beste voor je zijn.

Bovenal: geniet van je vakantie en breng rustmomenten in.

 

Yoga en energie

Als je yoga beoefent word je bewust ven je energie. Je leert er steeds bewuster mee omgaan. In de asana’s , houdingen, voel je hoe de energie door de specifieke houding in een bepaald patroon door een specifiek deel van het lichaam stroomt. Deze kennis kun je gebruiken om je energie te richten op bijvoorbeeld het hoofd tijdens meditaties, of juist door het lichaam wel of niet naar de uiteinden toe. Voor een verwarmend effect stuur je de energie naar de uiteinden, vingers en tenen toe. hetzelfde geldt ls je wilt bewegen.

Als je goed contact met de aarden wilt voelen, stuur je de energie naar het bekkengebied toe. het bekken is het fysieke middelpunt van het lichaam, en van daaruit wordt het contact met de aarde of de grond bewerkstelligd. Via het bekken stroomt de adem en de energie door naar de benen en voeten of de wervelkolom.

Spelen met energie

Je kunt de energie niet alleen sturen in een bepaalde houding met behulp van de adem, maar gaandeweg leer je er ook mee spelen. Je gaat de energie steeds bewuster voelen. Je kunt zo de energie in de vorm van warmte tussen je handen voelen, wanneer je ze rustig van en naar elkaar toe beweegt.

Het is al genoemd; de adem speelt een belangrijke rol als het om energie gaat. Adem verbindt ook fysieke en mentale energie met elkaar.Je hebt hiervoor specifieke ademtechnieken. Op den duur kun je economisch en duurzaam om leren gaan met je energie. Door bijvoorbeeld bandha’s, lichaamssloten, toe te passen hou je energie vast. De drie belangrijkste bandha’s zijn: muladhara, de sfincter van je endeldarm, uddiyana, middenrif en jalandara, de kin. Op het moment, dat je de bandha’s weer loslaat, gaat de energie juist sneller stromen.

Dit alles draagt er ook toe bij dat je probeert te voorkomen, dat je “energie gaat lekken”. Je kunt ervoor zorgen dat je door de bandha’s en je lichaamshouding een gesloten circuit vormt. Anderzijds kun je je ook open stellen voor nieuwe energie van buitenaf.

Het beste kun je energieduurzaamheid om maar in hedendaagse termen te blijven, vergelijken met een smartphone. Als die opgeladen is zijn de batterijen 100%. Naarmate je de smartphone gaat gebruiken loopt de percentage terug. Zo is het ook met ons. Bewust ademen, weten, wanneer welke houding van toepassing is. dan kom je een heel eind met je energie, dan leef je bewust.